Wydawca treści
🌿 Rezerwaty przyrody na terenie Nadleśnictwa Dojlidy
Na terenie Nadleśnictwa Dojlidy znajduje się kilka wyjątkowych rezerwatów przyrody, chroniących najcenniejsze fragmenty przyrody Puszczy Knyszyńskiej. Każdy z nich ma unikalny charakter i znaczenie dla zachowania bioróżnorodności regionu. Wspólnie tworzą mozaikę siedlisk – od grądów i łęgów po torfowiska i źródliska – stanowiąc ważne ostoje rzadkich gatunków roślin i zwierząt.
🌲 Rezerwat przyrody „Las Cieliczański”
Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie fragmentu Puszczy Knyszyńskiej z licznymi, cennymi zbiorowiskami leśnymi o charakterze naturalnym, reprezentowanymi głównie przez grądy
z rzadkim w naszych lasach wiązem górskim, bory mieszane i olsy.
Na jego terenie występują dobrze zachowane lasy, torfowiska i naturalne cieki wodne. Rezerwat położony jest w granicach Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej, a także obszarów Natura 2000: Puszcza Knyszyńska (PLB200003) i Ostoja Knyszyńska (PLH200006).
Naturalny charakter lasów oraz bogactwo siedlisk i gatunków sprawiają, że jest to jeden
z najcenniejszych fragmentów tej części puszczy.
🌳 Rezerwat przyrody „Antoniuk”
Celem ochrony jest zachowanie fragmentu lasu o wysokim stopniu naturalności i znacznym zróżnicowaniu szaty roślinnej, zawierającej charakterystyczne dla Wysoczyzny Białostockiej zbiorowiska leśne oraz liczne gatunki rzadkie i chronione.
Cennym elementem są liczne źródliska z charakterystyczną roślinnością, w obrębie których wykształciły się gleby mułowo-torfowe i łęgi jesionowo-olszowe. Drzewostan tworzą olsze czarne i świerki z domieszką wiązu szypułkowego – bardzo rzadkiego w naturalnych zbiorowiskach.
W runie rosną m.in. wawrzynek wilczełyko, widłak spłaszczony, kruszczyk szerokolistny, podkolan biały, a także turzyca luźnokwiatowa i gwiazdnica długolistna. Rezerwat stanowi cenne refugium dla flory i fauny związanej z siedliskami wilgotnymi.
🌿 Rezerwat przyrody „Kulikówka”
Rezerwat „Kulikówka” powołano w 1987 roku na powierzchni niespełna 11 ha. Rozciąga się wzdłuż silnie meandrującego rzeki Kulikówka.
Charakterystycznym elementem są rozległe płaty pióropusznika strusiego, dorastającego do 1,5 m wysokości, szczególnie bujnie rosnącego w zakolach rzeki.
W południowo-wschodniej części rezerwatu w pobliżu gruntów wsi Kozińce występują dwa wydajne, czynne przez cały rok, źródła wód podziemnych. Podnoszą one dodatkowo walory rezerwatu.
Drzewostan tworzy głównie olsza czarna z domieszką świerka, a miejscami – wierzba krucha
i lipa drobnolistna. Warstwa krzewów jest słabo rozwinięta i tworzą ją leszczyna, czeremcha zwyczajna, trzmielina zwyczajna i porzeczka czerwona.
W runie, obok paproci, występują kokorycz pełna, gwiazdnica gajowa, pokrzywa zwyczajna, podagrycznik pospolity.
Na obrzeżach doliny występuje łęg jesionowo-olszowy o bogatym składzie florystycznym, a w centralnej części rezerwatu znajduje się źródlisko otoczone fragmentami grądu.
Wśród gatunków rzadkich i chronionych wymienić można widłaka wrońca, widłaka jałowcowatego, wawrzynek wilczełyko, a także moczarkę kanadyjską, przetacznik bobowik, rzęśl długoszyjkową, czartwę pośrednią, derenia świdwę i nasiężniał pospolity.
💧 Rezerwat przyrody „Czarna Rzeczka” (powołany w 2025 r.)
Rezerwat „Czarna Rzeczka” obejmuje 287,81 ha, z otuliną o powierzchni 162,97 ha, i znajduje się na gruntach Skarbu Państwa w zarządzie Nadleśnictw Knyszyn, Dojlidy i Czarna Białostocka.
Leży w dolinie rzeki Czarnej – prawego dopływu Supraśli, na terenie obszaru Natura 2000: Puszcza Knyszyńska (PLB200003) oraz Ostoja Knyszyńska (PLH200006).
Nazwa rezerwatu nawiązuje do jednego z cieków przepływających przez jego teren.
Dolina rzeki Czarnej powstała w wyniku procesów peryglacjalnych i fluwialnych. Jej dno tworzą żwiry gliniaste, piaski oraz torfy, a obniżenie nie przekracza 20 metrów głębokości. Średni przepływ rzeki wynosi około 1 m³/s, a długość cieków w obrębie rezerwatu to około 17 km.
Dominującym siedliskiem jest łęg jesionowo-olszowy (Fraxino-Alnetum), zaliczany do siedlisk priorytetowych Dyrektywy Siedliskowej (91E0). Drzewostan tworzą głównie olsze czarne w wieku ok. 60 lat, z domieszką sosny i świerka.
Rezerwat stanowi ostoję wielu gatunków chronionych, w tym ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej, takich jak: derkacz, żuraw, zimorodek, jarząbek, dzięcioł trójpalczasty, dzięcioł białogrzbiety, orlik krzykliwy, bielik i sóweczka.
Występują tu również m.in. zgniotek cynobrowy (Cucujus cinnaberinus), mopek (Barbastella barbastellus), poczwarka zwężona (Vertigo angustior), a w wodach rzeki Czarnej – głowacz białopłetwy, minóg ukraiński i piskorz.
Obszar jest także siedliskiem bobra europejskiego (Castor fiber).
Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie zbiorowisk łęgowych wraz z dynamicznym układem ekosystemów i procesów ekologicznych typowych dla doliny rzeki Czarnej.
