Lista aktualności Lista aktualności

Królewiątko

                Regulus regulus swoją łacińską nazwę zawdzięcza dawnej legendzie o ptasim królu, którym został zwycięzca turnieju. W rywalizacji wzięli udział wszyscy pierzaści przedstawiciele, a wygrać miał ten, kto wzleci jak najwyżej. Faworytem zawodów był potężny orzeł, pod którego skrzydłem niepostrzeżenie skrył się pasażer na gapę. Kiedy szponiasty był już bliski wygranej, spod jego piór wynurzył się mały ptaszek, który wzleciał jeszcze wyżej, a zbyt wyczerpany lotem orzeł nie był już w stanie go dogonić. Tym sposobem tytuł „króla ptaków” przypadł mysikrólikowi.

                Ci „koronowani” żółtymi (samice) lub pomarańczowymi (samce) piórkami „ptasi arystokraci”, skrywają się zwykle w świerkowych lub jodłowych koronach. Tworzą tam niewielkie gniazda, z których każde wyścieła średnio 2611 piór! Mysikróliki specjalizują się w ich znajdowaniu, często korzystając z udanych łowów szponiastych, po których ci oskubują swoje ofiary, pozostawiając stertę piór.

                Ten najmniejszy z europejskich ptaków waży niemalże tyle co kostka czekolady czy pudełko zapałek – to mniej niż połowa masy kowalika lub sikorki. Jego lot charakteryzuje się szybkimi, wirującymi uderzeniami skrzydeł  oraz gwałtownymi zwrotami, co pomaga mu w zmyłce i unikaniu drapieżników. Tak jak koliber potrafi „zawisnąć” nieruchomo w powietrzu by wydobywać ze świerkowych pączków gąsienice, które schroniły się w nich na zimę. A jak mysikróliki radzą sobie z dokuczliwymi chłodami? Mimo niewielkiej masy są w stanie przetrwać srogie mrozy, pozostając podczas nich niezwykle aktywne. Dzieje się tak dzięki ukrytym pod wodoodpornymi piórami konturowymi – piórom puchowym. Odpowiednio nastroszone regulują opór cieplny, zatrzymując przy skórze pęcherzyki ogrzanego, suchego powietrza. Ilość i jakość puchu wiąże się ściśle z trybem życia i środowiskiem w jakim występują ptaki. W przypadku mysikrólików pióra stanowią 7% masy ich ciała, a zdecydowana większość z nich odpowiada za izolację cieplną. Różnica między przestrzenią pod piórami mysikrólika, a temperaturą otoczenia może sięgać nawet 78°C! Dodatkowo w przetrwaniu nocnych mrozów pomaga im zwolniony metabolizm, stan hipotermii (spadek temperatury organizmu), a także grzędowanie (termoregulacja behawioralna), które może zmniejszyć utratę ciepła nawet o jedną czwartą – w przypadku dwóch ptaków czy o jedną trzecią – kiedy gnieżdżą się w trójkę.

 

Bibliografia:

1. Hanson T. 2019. Pióra. Ewolucja cudu natury. Łódź. wyd. Feeria Science. ISBN: 978-83-722-9828-7.

2. Hogstad O. 1971.  Age determination of Goldcrests Regulus regulus (L.) in summer and early autumn. Ornis Scandinavica. 2 (1): 1–3.

3. Kruszewicz A. 2007. Ptaki Polski. Warszawa. wyd. MULTICO. ISBN: 978-83-7073-474-9.

4. Mullarney K.,  Svensson L., Zetterstrom D., Grant P.J. 1999. Collins Bird Guide. London: Collins. p. 336. ISBN: 978-0-00-219728-1.

5. Reinertsen, R.E., Haftorn, S., Thaler, E. 1988.  Is hyp othermia necessary for the winter survival of the Goldcrest Regulus regulus. J. Orn. 129: 433-437.