Wydawca treści
Użytkowanie lasu
fot. M. Tyc
fot. M. Tyc
Użytkowanie lasu to korzystanie z jego zasobów – pozyskanie drewna, zbiór płodów runa leśnego, zbiór roślin lub ich części na potrzeby przemysłu farmaceutycznego, pozyskanie choinek, eksploatacja kopalin i wiele innych. Leśnicy umożliwiają społeczeństwu korzystanie z darów lasu, ale w sposób zapewniający mu trwałość.
UŻYTKOWANIE LASU
Użytkowanie lasu polega na korzystaniu z jego zasobów. Obejmuje ono m.in. pozyskiwanie drewna, zbiór płodów runa leśnego, pozyskiwanie roślin i ich części na potrzeby przemysłu farmaceutycznego, produkcję choinek. Leśnicy umożliwiają społeczeństwu korzystanie
z darów lasu, prowadząc jednocześnie gospodarkę leśną w sposób zapewniający trwałość
i zachowanie wszystkich funkcji lasu.
Jednym z najważniejszych produktów gospodarki leśnej jest drewno – naturalny, odnawialny i przyjazny środowisku surowiec, powszechnie wykorzystywany zarówno w życiu codziennym, jak i w wielu gałęziach gospodarki.
Wielkość pozyskania drewna określa Plan Urządzenia Lasu, sporządzany dla każdego nadleśnictwa na okres 10 lat. Dokument ten wyznacza dopuszczalny rozmiar pozyskania drewna w sposób, który nie przekracza możliwości produkcyjnych lasu, a jednocześnie zapewnia systematyczny wzrost zasobów drewna pozostającego na pniu. Oznacza to, że gospodarka leśna prowadzona jest w sposób gwarantujący trwałość lasów i zachowanie ich dla przyszłych pokoleń.
O wielkości pozyskania drewna decyduje tzw. etat cięć, określony w Planie Urządzenia Lasu. Jest to maksymalna ilość drewna, którą można pozyskać z określonych drzewostanów w ciągu 10 lat. Etat cięć jest niższy od przyrostu drewna, dzięki czemu zasoby drewna w polskich lasach stale rosną. W Polsce pozyskuje się około 70% rocznego przyrostu drewna.
Pozyskanie drewna odbywa się w ramach:
- cięć rębnych – polegających na usuwaniu dojrzałych drzewostanów oraz odnowieniu lasu z przystosowaniem do zmieniających się warunków klimatycznych;
- cięć pielęgnacyjnych (czyszczeń i trzebieży) – mających na celu usunięcie drzew niepożądanych lub osłabionych, aby stworzyć lepsze warunki wzrostu dla pozostałych drzew;
- cięć przygodnych – wykonywanych w następstwie klęsk żywiołowych lub innych nieprzewidzianych zdarzeń.
Lasy Państwowe w coraz większym stopniu wykorzystują nowoczesne technologie. W pracach leśnych powszechnie stosowane są harwestery i forwardery, które zwiększają wydajność oraz poprawiają bezpieczeństwo i ergonomię pracy. Maszyny te są własnością jednostek Lasów Państwowych lub zakładów usług leśnych wykonujących prace na ich zlecenie.
Nadleśnictwo Dojlidy prowadzi gospodarkę leśną na powierzchni około 16 tys. ha i pozyskuje średnio około 60 tys. m³ drewna rocznie. Wielkość pozyskania wynika z prowadzenia cięć pielęgnacyjnych w młodszych drzewostanach, cięć odnowieniowych w drzewostanach dojrzałych do odnowienia oraz cięć przygodnych, wykonywanych w następstwie nieprzewidzianych zdarzeń.
Las dostarcza również wielu innych cennych surowców. Do najchętniej zbieranych należą grzyby, których w polskich lasach występuje ponad 1000 gatunków jadalnych.
W lasach zbieramy także owoce borówki czernicy (czarnej jagody), borówki brusznicy, jeżyny, maliny, róży, głogu, jarzębu pospolitego (jarzębiny), żurawiny, bzu czarnego oraz orzechy laskowe i wiele innych płodów runa leśnego. Każdy może je zbierać na własne potrzeby, pod warunkiem poszanowania przyrody i nieniszczenia grzybni, roślin oraz innych elementów środowiska leśnego.
Las kojarzy się również z choinkami bożonarodzeniowymi. Każdego roku z Nadleśnictwa Dojlidy do polskich domów trafia około 1000 choinek. W całych Lasach Państwowych roczna sprzedaż przekracza 80 tys. sztuk. Są one pozyskiwane ze specjalnie prowadzonych plantacji choinkowych lub z cięć pielęgnacyjnych wykonywanych w drzewostanach świerkowych.
Drewno pozyskane na terenie Nadleśnictwa Dojlidy trafia przede wszystkim do przedsiębiorstw zajmujących się jego dalszym przetwarzaniem – tartaków, zakładów przemysłu celulozowo-papierniczego, fabryk mebli oraz zakładów stolarskich. Drewno opałowe nabywane jest przez odbiorców indywidualnych na potrzeby gospodarstw domowych, a także wykorzystywane w energetyce jako odnawialne źródło energii.
Podstawowym zadaniem leśników jest prowadzenie gospodarki leśnej w sposób zapewniający trwałość lasów. Oznacza to zachowanie ciągłości ich istnienia, odnawianie zasobów oraz utrzymanie wszystkich funkcji przyrodniczych, społecznych i gospodarczych lasu dla obecnych i przyszłych pokoleń.
Najnowsze aktualności
Stanowisko Nadleśnictwa Dojlidy w sprawie doniesień medialnych oraz internetowych inicjatyw społecznych dotyczących gospodarki leśnej.
Stanowisko Nadleśnictwa Dojlidy w sprawie doniesień medialnych oraz internetowych inicjatyw społecznych dotyczących gospodarki leśnej.
W związku z pojawiającymi się w przestrzeni medialnej oraz na portalach społecznościowych informacjami, dotyczącymi internetowej petycji w sprawie ograniczenia działań gospodarczych wzdłuż szlaków turystycznych i dróg w lasach wokół Białegostoku, Nadleśnictwo Dojlidy przedstawia rzetelne i rzeczowe stanowisko, aby zapewnić opinii publicznej dostęp do merytorycznych faktów i zapobiec jednostronnemu przedstawianiu tematu.
1. Status petycji a rola Zespołu Lokalnej Współpracy (ZLW).
Szerzona w mediach narracja sugeruje, jakoby postulaty te były wspólnym głosem całego środowiska społecznego skupionego wokół nadleśnictwa. Wyjaśniamy, że przedmiotowa petycja nie stanowi oficjalnego stanowiska Zespołu Lokalnej Współpracy przy Nadleśnictwie Dojlidy. ZLW, jako organ opiniodawczo-doradczy, nie wypracował jednolitego zdania w tej kwestii. Wewnątrz Zespołu istnieje naturalna różnica zdań, czego bezpośrednim dowodem jest wynik ostatniego głosowania członków ZLW (sami inicjatorzy petycji przyznają wprost w swoich materiałach, że postulowanych obszarów nie udało się przegłosować w ramach Zespołu). Warto również zauważyć, że na spotkanie, podczas którego dyskutowano te kwestie, Nadleśnictwo Dojlidy nie zostało zaproszone. Mimo to, jako zarządca lasów, niezmiennie staramy się wsłuchiwać w głosy wszystkich członków ZLW oraz reprezentowanych przez nich środowisk.
2. Stały dialog ze stroną społeczną i realne modyfikacje planów.
Nadleśnictwo Dojlidy prowadzi ciągłe, transparentne rozmowy oraz regularne spotkania i wizytacje terenowe ze stroną społeczną. Dowodem na to jest bogata korespondencja urzędowa oraz protokoły ze spotkań studyjnych, w których wielokrotnie udowodniliśmy otwartość na głos mieszkańców. Przyjmujemy racjonalną argumentację i sukcesywnie dostosowujemy działania gospodarcze do pojawiających się postulatów tam, gdzie pozwala na to wiedza leśna i przepisy prawa.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom społecznym skorygowaliśmy pierwotne plany urządzeniowe i zastosowaliśmy modyfikację prac leśnych m.in. w zakresie rębni zupełnych. Przypominamy też, że dbamy o krajobraz i bogactwo przyrodnicze, pozostawiamy kępy ekologiczne, stare drzewa, powierzchnie gdzie obserwujemy naturalne procesy.
3. Ochrona szlaków i dane dotyczące ograniczenia wycinek.
Podkreślamy, że Nadleśnictwo Dojlidy nie wykonuje rębni zupełnych w bezpośrednim sąsiedztwie głównych dróg leśnych i kluczowych szlaków turystycznych. W takich miejscach regularnie projektuje się i realizuje strefy buforowe o szerokości od 20 metrów do wysokości drzewostanu, gdzie pozyskanie ogranicza się do absolutnego minimum związanego z zapewnieniem bezpieczeństwa publicznego.
Działania te mają charakter systemowy i długofalowy. Zgodnie z oficjalnymi danymi (tożsamymi z raportowanymi na potrzeby organów kontrolnych, m.in. NIK), w minionych latach Nadleśnictwo zmodyfikowało i zamieniło kilkadziesiąt hektarów pierwotnie planowanych w planie urządzenia lasu zrębów zupełnych (rębni IB) na rębnie złożone lub zaniechało w nich intensywnych cięć na rzecz działań o niskiej intensywności, chroniących krajobraz.
4. Istota Lasów o Zwiększonej Funkcji Społecznej i nowy PUL.
Pragniemy przypomnieć, że zgodnie z obowiązującymi przepisami status Lasów o Zwiększonej Funkcji Społecznej (LOZFS) nie wyklucza prowadzenia zrównoważonej gospodarki leśnej, a jedynie odpowiednio ją modyfikuje, aby zachować walory przyrodnicze i rekreacyjne.
Obecnie trwają intensywne prace nad nowym Planem Urządzenia Lasu (PUL) na lata 2027–2036. Dokument ten, zgodnie z procedurą, zostanie w całości poddany szerokim konsultacjom społecznym, w których każdy obywatel i organizacja będą mogli złożyć swoje formalne uwagi. Wyniki prac urządzeniowych zostaną przedstawione Zespołowi Lokalnej Współpracy, jak tylko nadleśnictwo otrzyma je od wykonawcy PUL. Autorzy petycji byli o tym fakcie wielokrotnie informowani – zależy nam, aby strona społeczna wypowiadała się i zgłaszała wnioski w oparciu o aktualne, precyzyjne dane naukowe i mapowe, a nie na podstawie przypuszczeń.
Wierzymy, że wspólnie rozwijany, partnerski dialog pozwoli na wypracowanie rozwiązań satysfakcjonujących wszystkie strony przy tworzeniu nowego PUL, w którym status Lasów o Zwiększonej Funkcji Społecznej zostanie ostatecznie i formalnie uregulowany.
