UŻYTKOWANIE LASU

Użytkowanie lasu polega na korzystaniu z jego zasobów. Obejmuje ono m.in. pozyskiwanie drewna, zbiór płodów runa leśnego, pozyskiwanie roślin i ich części na potrzeby przemysłu farmaceutycznego, produkcję choinek. Leśnicy umożliwiają społeczeństwu korzystanie
z darów lasu, prowadząc jednocześnie gospodarkę leśną w sposób zapewniający trwałość
i zachowanie wszystkich funkcji lasu.

Jednym z najważniejszych produktów gospodarki leśnej jest drewno – naturalny, odnawialny i przyjazny środowisku surowiec, powszechnie wykorzystywany zarówno w życiu codziennym, jak i w wielu gałęziach gospodarki.

Wielkość pozyskania drewna określa Plan Urządzenia Lasu, sporządzany dla każdego nadleśnictwa na okres 10 lat. Dokument ten wyznacza dopuszczalny rozmiar pozyskania drewna w sposób, który nie przekracza możliwości produkcyjnych lasu, a jednocześnie zapewnia systematyczny wzrost zasobów drewna pozostającego na pniu. Oznacza to, że gospodarka leśna prowadzona jest w sposób gwarantujący trwałość lasów i zachowanie ich dla przyszłych pokoleń.

O wielkości pozyskania drewna decyduje tzw. etat cięć, określony w Planie Urządzenia Lasu. Jest to maksymalna ilość drewna, którą można pozyskać z określonych drzewostanów w ciągu 10 lat. Etat cięć jest niższy od przyrostu drewna, dzięki czemu zasoby drewna w polskich lasach stale rosną. W Polsce pozyskuje się około 70% rocznego przyrostu drewna.

Pozyskanie drewna odbywa się w ramach:

• cięć rębnych – polegających na usuwaniu dojrzałych drzewostanów oraz odnowieniu lasu z przystosowaniem do zmieniających się warunków klimatycznych;
• cięć pielęgnacyjnych (czyszczeń i trzebieży) – mających na celu usunięcie drzew niepożądanych lub osłabionych, aby stworzyć lepsze warunki wzrostu dla pozostałych drzew;
• cięć przygodnych – wykonywanych w następstwie klęsk żywiołowych lub innych nieprzewidzianych zdarzeń.

Lasy Państwowe w coraz większym stopniu wykorzystują nowoczesne technologie. W pracach leśnych powszechnie stosowane są harwestery i forwardery, które zwiększają wydajność oraz poprawiają bezpieczeństwo i ergonomię pracy. Maszyny te są własnością jednostek Lasów Państwowych lub zakładów usług leśnych wykonujących prace na ich zlecenie.

Nadleśnictwo Dojlidy prowadzi gospodarkę leśną na powierzchni około 16 tys. ha i pozyskuje średnio około 60 tys. m³ drewna rocznie. Wielkość pozyskania wynika z prowadzenia cięć pielęgnacyjnych w młodszych drzewostanach, cięć odnowieniowych w drzewostanach dojrzałych do odnowienia oraz cięć przygodnych, wykonywanych w następstwie nieprzewidzianych zdarzeń.

Las dostarcza również wielu innych cennych surowców. Do najchętniej zbieranych należą grzyby, których w polskich lasach występuje ponad 1000 gatunków jadalnych.

W lasach zbieramy także owoce borówki czernicy (czarnej jagody), borówki brusznicy, jeżyny, maliny, róży, głogu, jarzębu pospolitego (jarzębiny), żurawiny, bzu czarnego oraz orzechy laskowe i wiele innych płodów runa leśnego. Każdy może je zbierać na własne potrzeby, pod warunkiem poszanowania przyrody i nieniszczenia grzybni, roślin oraz innych elementów środowiska leśnego.

Las kojarzy się również z choinkami bożonarodzeniowymi. Każdego roku z Nadleśnictwa Dojlidy do polskich domów trafia około 1000 choinek. W całych Lasach Państwowych roczna sprzedaż przekracza 80 tys. sztuk. Są one pozyskiwane ze specjalnie prowadzonych plantacji choinkowych lub z cięć pielęgnacyjnych wykonywanych w drzewostanach świerkowych.

Drewno pozyskane na terenie Nadleśnictwa Dojlidy trafia przede wszystkim do przedsiębiorstw zajmujących się jego dalszym przetwarzaniem – tartaków, zakładów przemysłu celulozowo-papierniczego, fabryk mebli oraz zakładów stolarskich. Drewno opałowe nabywane jest przez odbiorców indywidualnych na potrzeby gospodarstw domowych, a także wykorzystywane w energetyce jako odnawialne źródło energii.

Podstawowym zadaniem leśników jest prowadzenie gospodarki leśnej w sposób zapewniający trwałość lasów. Oznacza to zachowanie ciągłości ich istnienia, odnawianie zasobów oraz utrzymanie wszystkich funkcji przyrodniczych, społecznych i gospodarczych lasu dla obecnych i przyszłych pokoleń.