Od nasiona do dojrzałego drzewostanu.

Hodowla lasu to jeden z najważniejszych obszarów działalności leśników. Jej celem jest zachowanie, odnowienie i tworzenie lasów w sposób zgodny z warunkami przyrodniczymi oraz naturalnymi procesami zachodzącymi w ekosystemach leśnych. Dzięki odpowiednio prowadzonym pracom powstają lasy bardziej odporne na zmieniające się warunki klimatyczne, choroby i szkodniki oraz lepiej pełniące swoje funkcje przyrodnicze, społeczne i gospodarcze.

Od nasiona do sadzonki

Proces hodowli lasu rozpoczyna się od pozyskania nasion z wyselekcjonowanych drzew, ich przechowywania oraz produkcji sadzonek w szkółce leśnej. Następnie młode drzewa trafiają na powierzchnie odnowieniowe lub zalesieniowe, gdzie rozpoczynają kolejne etapy swojego rozwoju.

W Nadleśnictwie Dojlidy średniorocznie produkuje się około 1,25 mln sadzonek, które wykorzystywane są do odnowień oraz innych działań hodowlanych.

Odnawianie lasu

Każdy las, który osiągnął wiek dojrzałości, jest sukcesywnie odnawiany. W zależności od warunków przyrodniczych oraz charakterystyki drzewostanu stosuje się dwa podstawowe sposoby odnowienia.

Odnowienie sztuczne polega na sadzeniu sadzonek lub wysiewie nasion przez człowieka. Z kolei odnowienie naturalne wykorzystuje zdolność lasu do samodzielnego odtwarzania młodego pokolenia drzew z nasion pochodzących od rosnących drzew.

Odnowienia naturalne w lasach gospodarczych są wspomagane przez leśników. Odpowiednio przygotowuje się glebę oraz reguluje dostęp światła do dna lasu, aby stworzyć najlepsze warunki do kiełkowania nasion i wzrostu młodych drzew.

W ostatnich latach Nadleśnictwo Dojlidy odnawia średniorocznie około 120 hektarów lasu.

Pielęgnacja młodego lasu

Posadzenie młodych drzew to dopiero początek ich rozwoju. Aby zapewnić im odpowiednie warunki wzrostu, konieczne jest prowadzenie systematycznych zabiegów pielęgnacyjnych.

Jednym z najważniejszych jest pielęgnacja gleby, polegająca przede wszystkim na ograniczaniu konkurencji ze strony roślinności zielnej. Dzięki temu młode drzewa mają lepszy dostęp do światła, wody i składników pokarmowych.

W Nadleśnictwie Dojlidy zabiegi pielęgnacji gleby wykonywane są średniorocznie na powierzchni około 530 hektarów.

Kształtowanie przyszłego drzewostanu

Wraz z rozwojem lasu prowadzone są cięcia pielęgnacyjne, których celem jest poprawa jakości
i stabilności drzewostanu oraz stworzenie najlepszych warunków wzrostu dla najwartościowszych drzew.

W zależności od wieku lasu wykonuje się:

• czyszczenia wczesne – prowadzone na etapie upraw leśnych,
• czyszczenia późne – wykonywane w młodnikach.

W Nadleśnictwie Dojlidy w ostatnich latach średniorocznie wykonywano:

• czyszczenia wczesne na powierzchni około 146 hektarów,
• czyszczenia późne na powierzchni około 115 hektarów.

Dzięki tym zabiegom las rozwija się prawidłowo, a drzewa osiągają lepszą jakość oraz większą odporność na czynniki zewnętrzne.

Wprowadzanie podszytu

Ważnym elementem hodowli lasu jest również wzbogacanie jego struktury poprzez wprowadzanie gatunków drzew i krzewów tworzących podszyt – dolną warstwę roślinności leśnej.

Podszyt zwiększa różnorodność biologiczną, poprawia warunki siedliskowe, chroni glebę oraz stanowi schronienie i źródło pokarmu dla wielu gatunków zwierząt.

W latach 2018–2024, w ramach projektu Leśne Gospodarstwa Węglowe, w Nadleśnictwie Dojlidy wprowadzono podszyty na powierzchni blisko 350 hektarów.

Las tworzony z myślą o przyszłości

Hodowla lasu to proces rozłożony na dziesiątki, a często setki lat. Każda decyzja podejmowana przez leśników ma wpływ na wygląd i kondycję przyszłych pokoleń lasu. Dlatego wszystkie działania – od produkcji sadzonek, przez odnowienia i pielęgnację, aż po kształtowanie składu gatunkowego – prowadzone są z myślą o zachowaniu trwałości lasów oraz ich bogactwa przyrodniczego.